Sınav dönemlerinde, yoğun iş temposunda ya da uykusuz gecelerde milyonlarca yurttaşın ilk başvurduğu kaynak olan kafein, tıp dünyasının en çok tartıştığı konular arasında yer almaya devam ediyor.
Circulation bünyesinde yayımlanan güncel klinik inceleme, kafein tüketiminde sağlık ile tehlike arasındaki ince çizgiyi ortaya koydu. California San Francisco Üniversitesi (UCSF) uzmanları tarafından yürütülen araştırmaya göre, doğru yöntemlerle demlenmiş geleneksel kahve belirli oranlarda tüketildiğinde metabolizmayı korurken, yüksek dozda kafein barındıran enerji içecekleri hayati risk oluşturabiliyor.
GÜNDE 5 FİNCAN KAHVEYE KADAR KARDİYOVASKÜLER RİSK BULUNMUYOR
Araştırma ekibinin başında yer alan Prof. Dr. Gregory Marcus ve ekibi, kafein tüketimi ile kronik hastalıklar arasındaki “J-eğrisi” ilişkisini mercek altına aldı. Yapılan analizlerde, ilave şeker ve katkı maddesi içermeyen günlük 400 miligrama kadar kafein alımının yaklaşık 5 fincan kafeinli filtre kahveye denk geliyor sağlıklı yetişkinlerde kardiyovasküler (kalp-damar) hastalık riskini artırmadığı tescillendi.
Klinik veriler; düzenli ve ölçülü kahve tüketiminin insülin duyarlılığını düzenleyerek Tip 2 diyabet riskini %27 oranında düşürdüğünü gösteriyor. Aynı zamanda günde 2 ila 4 fincan kahve içen bireylerde kalp yetmezliği, inme ve felç oranlarının belirgin şekilde azaldığı saptandı. Ancak uzmanlar, kâğıt filtre kullanılmadan hazırlanan kahvelerde bulunan “kafestol” molekülünün kötü kolesterolü (LDL) yükseltebileceğine dikkat çekerek, kahvenin mutlaka kâğıt filtreden geçirilerek tüketilmesi gerektiğini vurguluyor.
ENERJİ İÇECEKLERİ VE ‘SHOT’ ÜRÜNLERİNDEKİ BÜYÜK TEHDİT
Araştırmanın en kritik bulgularından biri ise geleneksel kahve ile endüstriyel enerji içecekleri arasındaki farkı gözler önüne seriyor. Piyasadaki bazı enerji içecekleri ve yoğunlaştırılmış kafein ürünlerinin (energy shot), standart bir fincan kahveye kıyasla 3 ila 4 kat daha fazla kafein barındırdığı kaydedildi.
Prof. Dr. Gregory Marcus, enerji içeceklerindeki yüksek kafein konsantrasyonunun ve sentetik bileşenlerin etkileşiminin kalpte aşırı yüklenmeye ve ani aritmi krizlerine yol açabileceğini ifade etti. Kahvenin içeriğinde bulunan doğal antioksidan ve anti-inflamatuar (iltihap önleyici) bileşiklerin enerji içeceklerinde yer almaması, bu ürünlerin metabolizma üzerindeki yıkıcı etkisini katlıyor. Bilim insanları, özellikle gençlerin sınav maratonlarında enerji içeceklerinden tamamen uzak durması gerektiğinin altını çiziyor.
‘TEK BİR DOĞRU DOZ YOK’: GENETİK FAKTÖRLER VE ÇARPINTI UYARISI
Klinik raporda, kafein toleransının kişiden kişiye büyük farklılıklar gösterdiği ve her birey için geçerli tek bir “güvenli doz” standardının bulunmadığı hatırlatılıyor. İnsanın yaşı, kullandığı düzenli ilaçlar, genetik metabolizma hızı ve mevcut kronik rahatsızlıkları kafeinin vücuttaki işleyişini doğrudan etkiliyor.
Bir kişi için zindelik veren 2 fincan kahvenin, kafeini yavaş metabolize eden başka bir bireyde şiddetli kalp çarpıntısına, anksiyete nöbetlerine ve kronik uyku bozukluklarına neden olabileceği bildiriliyor. Ayrıca araştırmacılar, hamilelik dönemindeki kahve kısıtlamalarının geçerliliğini koruduğunu, gece boyunca çalışmak uğruna günlük 400 miligramlık güvenli sınırın aşılmaması gerektiğini belirtiyor.
