Son zamanlarda otomobiller, teknoloji dünyasında “yeni veri canavarı” olarak nitelendirilmeye başlandı. Mozilla’nın 25 farklı markayı incelediği rapor, bu araçların yalnızca konum bilgilerinizi değil, aynı zamanda kilonuzu, yüz ifadelerinizi ve hatta siyasi görüşlerinizi bile analiz edebildiğini ortaya koydu.
Geleneksel araçlar sadece mekanik veriler sağlarken, internet bağlantılı modern otomobiller oldukça şaşırtıcı bilgiler topluyor. BBC ve Mozilla’nın analizlerine göre, toplanan veriler birçok kullanıcıyı hayrete düşürecek türden. Araçlar, hız, emniyet kemeri kullanımı, fren sertliği gibi bilgilerle birlikte gidilen her noktanın anlık konum kaydını tutabiliyor. Ayrıca, radyoda çalınan müzikler, rehberdeki kişiler ve senkronize edilen akıllı telefon verileri de bu veri havuzuna katılıyor. Toplanan temel bilgiler üzerinden ise zeka seviyeniz, psikolojik profiliniz ve siyasi eğilimleriniz hakkında tahminler yapılabiliyor.
Mozilla’nın 2023 yılında gerçekleştirdiği araştırma, otomobillerin gizlilik politikalarının diğer cihazlardan daha kötü olduğunu vurguluyor. İncelenen 25 markanın hiçbiri, beklenen standartları karşılayamadı. Raporda dikkat çeken bir diğer detay ise, şirketlerin yüzde 76’sının (19 marka) topladıkları kişisel verileri üçüncü taraflara satabileceklerini açıkça belirtmesi.
Danışmanlık firması McKinsey’in verileri, bu gözetim ağının kaçınılmaz hale geldiğini ortaya koyuyor: 2021 yılında yollardaki araçların yüzde 50’si internete bağlıydı; 2030 yılında bu oranın yüzde 95’e ulaşması bekleniyor. Bu durum, yakın gelecekte satın alınacak hemen her aracın, kullanıcısını dijital olarak izleyen bir ekosistemin parçası olacağı anlamına geliyor.
Veri gizliliği ihlalleri artık sadece raporlarla sınırlı kalmıyor, mahkemelere de taşınıyor. ABD’de General Motors (GM), sürücülerin konum verilerini izinsiz sattığı iddiasıyla dava süreciyle karşı karşıya kaldı. Avrupa Birliği ve İngiltere’de ise kullanıcılar, verilerinin bir kopyasını talep edebilir ya da satışını durdurabilirler.
Otomobillerin gizliliği ve veri kullanımı konusundaki endişeler giderek artıyor ve bu durum, gelecekteki araç satın alımlarında dikkate alınması gereken önemli bir mesele haline geliyor.
