ABD’nin Danimarka’ya bağlı Grönland’daki askeri varlığını artırmak amacıyla Kopenhag yönetimiyle gizli görüşmeler yürüttüğü iddia ediliyor. BBC’nin haberine göre, bu müzakereler son aylarda hız kazanmış durumda ve Washington yönetiminin Grönland’ın güneyinde üç yeni askeri üs kurmayı hedeflediği öne sürülüyor.
Görüşmeler, eski ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’ı “satın alma” isteği ve gerekirse “zor kullanma” tehdidinde bulunmasının ardından başlayan diplomatik krizle bağlantılı olarak değerlendiriliyor. Trump, Grönland’ın stratejik önemine dikkat çekerek, bu bölgenin ABD’ye ait olması gerektiğini savunmuştu. Beyaz Saray, Danimarka ve Grönland ile yapılan üst düzey görüşmeleri doğrularken, müzakerelerin içeriği hakkında detay vermekten kaçındı. Ancak, bir Beyaz Saray yetkilisi görüşmelerin olumlu bir seyir izlediğini ifade etti. Danimarka Dışişleri Bakanlığı da Amerika ile olan diplomatik temasların sürdüğünü doğruladı, ancak detayları paylaşmadı.
ABD’nin planladığı yeni askeri üslerin temel amacı, Kuzey Atlantik’te Rusya ve Çin’in deniz hareketliliğini izlemek olacak. Özellikle Grönland, İzlanda ve Birleşik Krallık arasında yer alan “GIUK Gap” olarak bilinen stratejik bölgenin gözetlenmesi hedefleniyor. Kaynaklar, yeni üslerden birinin Grönland’ın güneyindeki Narsarsuaq bölgesinde kurulmasının planlandığını belirtti. Bu bölgede geçmişte ABD’ye ait askeri üs bulunuyordu ve mevcut havaalanı altyapısının varlığı, yeni tesislerin maliyet açısından avantaj sağlamasına olanak tanıyor.
BBC’nin aktardığına göre ABD’li yetkililer, yeni üslerin “ABD egemen toprağı” statüsüne sahip olabileceği bir model üzerinde de müzakereler yürütüyor. Ancak, tarafların henüz nihai bir anlaşmaya varmadığı ve üs sayısının değişebileceği ifade ediliyor. Ayrıca, ABD’nin görüşmeler sırasında Grönland’ın kontrolünü doğrudan ele alma gibi bir talepte bulunduğu da belirtilmiyor; Danimarka ve NATO, böyle bir olasılığı daha önce açıkça reddetmişti.
Görüşmelerin ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan Michael Needham tarafından yürütüldüğü bilgisi verildi. Needham’ın, Trump’ın beklentilerini karşılayacak ancak Danimarka’nın “kırmızı çizgilerini” aşmayacak bir anlaşma üzerinde çalıştığı ifade ediliyor. Tarafların ocak ayından bu yana en az beş kez bir araya geldiği bildiriliyor. Görüşmelere Danimarka’nın Washington Büyükelçisi Jesper Møller Sørensen ve Grönland’ın Washington’daki üst düzey diplomatı Jacob Isbosethsen de katılıyor.
ABD’nin Grönland’daki tek aktif askeri tesisi, kuzeybatıda bulunan Pituffik Uzay Üssü olarak biliniyor. Soğuk Savaş döneminde bölgede yaklaşık 17 Amerikan askeri tesisi bulunmaktaydı.
