SGK Uzmanı Özgür Erdursun, halk arasında “çeyiz parası” olarak bilinen evlenme ödeneği sisteminin detaylarını, başvuru şartlarını ve kimlerin bu haktan yararlanabileceğini kaleme aldığı yazısında anlattı.
Erdursun’un aktardığı bilgilere göre, ödenek miktarı ve kuralları hak sahiplerinin bağlı bulunduğu sosyal güvenlik statüsüne göre büyük farklılıklar içeriyor.
ÇEYİZ PARASI NEDİR VE KİMLERE ÖDENİR?
Özgür Erdursun, uygulamanın 1 Ekim 2008 tarihinden sonra ilk kez çalışmaya başlayan sigortalıların hak sahiplerini kapsadığını belirtti.
Sistem, ölüm aylığı veya ölüm geliri alan kız çocuklarının evlenmeleri halinde bu maaşlarının kesilmesi esasına dayanıyor. Uzman isim, evlilik nedeniyle maaşı durdurulan kız çocuklarına bir kereye mahsus olmak üzere, evlendikleri tarihteki gelirlerinin 24 aylık (iki yıllık) tutarı kadar ölüm yardımı yapıldığını ifade etti.
SSK VE BAĞ-KUR İÇİN 24 AYLIK, EMEKLİ SANDIĞI İÇİN 12 AYLIK ÖDEME
Erdursun’un açıklamalarına göre; 4/a (SSK) ve 4/b (Bağ-Kur) statüsünde bulunan sigortalıların hak sahibi kız çocukları, evlilik sebebiyle aylıkları veya gelirleri kesildiğinde 24 aylık maaş tutarında evlenme ödeneği alabiliyor. Bu ödeme yapıldığında, kız çocuklarının gelirleri evlilik tarihini takip eden ilk ödeme döneminin başından itibaren donduruluyor.
Erdursun, maaşların durdurulduğu tarihten tam iki yıl sonra kesin olarak kesildiğini, dosyada varsa diğer hak sahiplerinin gelirlerinin ise kesinti tarihinden itibaren yukarı yönlü güncellendiğini dile getirdi.
Öte yandan, 1 Ekim 2008 tarihinden önce 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu’na bağlı olarak çalışan kamu personeli sigortalıların hak sahipleri için durumun farklı işlediğini vurgulayan Erdursun; bu grupta evlilik nedeniyle dul veya yetim aylığı kesilen eş, anne ya da kız çocuklarına sadece 12 aylık maaş tutarında bir evlenme ikramiyesi verildiğinin altını çizdi.
İKİ YIL BOŞANMAMA ŞARTI
Sistemin boşanma durumunda işleyen kurallarına da değinen Erdursun, evlenme ödeneği alan kız çocuklarının evlilikleri sona erdiği takdirde hak sahipliğinden doğan ölüm aylıklarına yeniden kavuşabildiklerini anlattı. Ancak sistem burada çok kritik bir şart koşuyor.
Erdursun, evlenme ödeneğinin alındığı tarihten itibaren iki yıl geçmeden boşanma gerçekleşirse, geriye kalan o iki yıllık süre tamamen dolana kadar hak sahibine hiçbir şekilde yeni bir gelir veya aylık bağlanmadığını ifade etti.
Emekli Sandığı (5434 sayılı Kanun) mensupları için ise kural yine farklılık gösteriyor. Erdursun’un paylaştığı verilere göre, evlilik tarihinden itibaren 12 ay dolmadan boşanılması, evliliğin feshi ya da butlanına karar verilmesi durumunda; peşin ödenen evlilik ikramiyesinin 12 aydan eksik kalan aylara ait bölümü devlet tarafından tahsil edilene dek hak sahibine yeni bir aylık ödenmiyor.
BAŞVURU İŞLEMLERİ VE TESLİM EDİLECEK KURUMLAR
Evlenme ödeneği almak isteyen hak sahibi kız çocuklarının “Gelir/Aylık/Ödenek Talep Belgesi” ile resmi başvuruda bulunmaları gerektiğini belirten Erdursun, eğer evlilik henüz resmi nüfus kütüğüne işlenmediyse başvuru dilekçesine evlenme cüzdanının bir örneğinin de eklenerek Sosyal Güvenlik Kurumu’na iletilmesinin mecburi olduğunu hatırlattı.
Uzman ismin verdiği bilgilere göre; 4/a (SSK) ve 4/b (Bağ-Kur) kapsamındaki hak sahiplerinin başvuru evraklarını, sigortalının dosyasının yer aldığı Sosyal Güvenlik İl Müdürlüklerine ya da Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlüklerine teslim etmesi gerekiyor.
5510 sayılı Kanun’a tabi kamu görevlisi (4/c) sigortalılar ile 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu’na tabi sigortalıların hak sahipleri ise taleplerini bir dilekçe hazırlayarak doğrudan “Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü Kamu Görevlileri Emeklilik Daire Başkanlığı, Mithatpaşa Caddesi No:7 Sıhhiye/Ankara” adresine yapmak zorunda.
Erdursun, hak kaybı yaşanmaması adına milyonların ödeme kurallarını ve şartları dikkatle incelemesi gerektiği uyarısında bulundu.
