Afganistan’da yönetimi elinde bulunduran Taliban, çocuk yaşta evlilikleri kapsayan yeni bir aile hukuku düzenlemesi getirdi. Bu skandal karar, insan hakları savunucuları tarafından çocuk evliliklerinin resmi olarak meşrulaştırılması olarak değerlendirildi.
Taliban lideri Hibetullah Ahundzade’nin onayıyla yürürlüğe giren 31 maddelik düzenleme, “Eşler Arasında Ayrılık İlkeleri” başlığı altında, Mayıs ayı ortasında resmi gazetede yayımlandı. Uzmanlar, bu düzenlemenin küçük yaştaki kız çocuklarının evlendirilmesini kolaylaştırdığını ifade ediyor.
Ekonomik kriz ve yoksulluk içinde yaşayan ailelerin, borçlarını ödemek veya hayatta kalmak için 20 günlük bebeklerini bile “evlilik” adı altında sattığı bildiriliyor. İnsan hakları raporlarına göre, çocuk gelinlerin “satış fiyatı” 500 ile 3 bin dolar arasında değişiyor. “Girls Not Brides” adlı yardım kuruluşu, Afganistan’daki kız çocuklarının neredeyse üçte birinin 18 yaşından önce evlendirildiğini ortaya koydu.
Yeni düzenlemeye göre, küçük yaştaki bir kız çocuğu, ergenlik çağına ulaştığında evliliğin iptalini talep edebilecek. Ancak bu talebin kabulü, Taliban mahkemesinin onayına bağlı. Ayrıca, “bakire bir kızın sessiz kalmasının” evliliğe rıza olarak kabul edilebileceğine dair maddeler de yer almakta. Düzenleme, çocuk evlilikleri, kayıp eşler, zorunlu ayrılıklar ve zina suçlamaları gibi durumlarda evliliklerin nasıl sonlandırılacağına ilişkin kuralları da belirliyor.
Dikkat çeken bir diğer nokta ise, çocuk evlilikleri konusundaki yetkilerin tamamen babalara ve dedelere verilmesi. Vasilerin “istismarcı, zihinsel olarak yetersiz veya ahlakı bozuk” olması durumunda evliliklerin iptal edilebileceği ifade ediliyor. Bu düzenleme, Afganistan’daki çocuk hakları açısından ciddi endişelere yol açmakta.
